แม่ฮ่องสอน-ชาวบ้านห้วยโผใหม่ “เสี่ยงทายตุง” วันวิสาขบูชา พิธีกรรมทางความเชื่อ ผลปีนี้ตุงสูงจากพื้นมาก ชาวบ้านเตรียมแผนเพาะปลูก พืชใช้น้ำน้อย อายุสั้น

แม่ฮ่องสอน-ชาวบ้านห้วยโผใหม่ “เสี่ยงทายตุง” วันวิสาขบูชา พิธีกรรมทางความเชื่อ ผลปีนี้ตุงสูงจากพื้นมาก ชาวบ้านเตรียมแผนเพาะปลูก พืชใช้น้ำน้อย อายุสั้น
ชาวบ้านห้วยโผใหม่ ต.แม่ยวม อ.แม่สะเรียง จ.แม่ฮ่องสอน ร่วมสืบสานประเพณีความเชื่อ “พิธีเสี่ยงทายตุง” ในวันวิสาขบูชา ทอตุงให้เสร็จภายใน 1 วัน แห่รอบพระธาตุ 3 รอบ ก่อนปักเสี่ยงทาย ผลปีนี้ปลายตุงสูงจากพื้นดินมาก ทำนายน้ำท่าจะน้อย ด้าน สท.แม่ยวม แนะชาวบ้านปรับตัวปลูกพืชใช้น้ำน้อย เก็บเกี่ยวเร็ว
ในทุกปีของวันวิสาขบูชา ชาวบ้านห้วยโผใหม่ ตำบลแม่ยวม อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน จะพร้อมใจกันมาทำบุญและร่วมสืบสานประเพณีทางความเชื่อเรื่อง “การเสี่ยงทายตุง” ซึ่งสืบทอดกันมาจากรุ่นสู่รุ่นตั้งแต่สมัยปู่ย่าตายาย โดย ตอนเช้าที่ผ่านมา ชาวบ้านได้เดินขบวนแห่เครื่องสังฆทานมาถวายที่ สำนักปฏิบัติธรรมประชาราษฏร์ สดุดีโสมสวลี มิ่งมงคล หลัง พระธีรภัทร ฐานิโย ผู้ดูแลสำนักปฏิบัติธรรมฯ ประกอบพิธีสงฆ์เสร็จสิ้น ชาวบ้านได้นำตุง 2 ผืนที่ช่วยกันทอเสร็จภายใน 1 วัน แห่เวียนรอบพระธาตุ 3 รอบ ก่อนนำไปปักลงข้างพระธาตุเพื่อทำพิธีเสี่ยงทายความอุดมสมบูรณ์น้ำของปีนี้ “พิธีเสี่ยงทายตุง” เป็นพิธีกรรมทางความเชื่อดั้งเดิมของกลุ่มชาติพันธุ์ในพื้นที่อำเภอแม่สะเรียง ใช้สำหรับพยากรณ์ความอุดมสมบูรณ์ของน้ำในการปลูกพืชผลในแต่ละปี
นายสุชาติ สิงขรบรรจง สมาชิกสภาเทศบาลตำบลแม่ยวม เปิดเผยว่า ตุงที่ใช้ ในพิธีเกิดจากการทอด้วยมือของคนในหมู่บ้านให้เสร็จภายใน 1 วัน ได้ความยาวเท่าใดใช้เท่านั้น ส่วนไม้ไผ่ที่ใช้ค้ำตุง ชาวบ้านจะไปตัดมาโดยไม่วัดขนาดความยาว ตัดได้แค่ไหนใช้ทำพิธีแค่นั้น เพื่อให้เป็นไปตามธรรมชาติ หลักการอ่านผลเสี่ยงทายคือดูจากความยาวของปลายตุงเทียบกับพื้นดิน หากปลายตุงอยู่ใกล้พื้นดินมากที่สุด หมายถึงปีนี้น้ำท่าอุดมสมบูรณ์ ไม่ขาดแคลน แต่ หากปลายตุงอยู่สูงเหนือพื้นดินมาก แสดงว่าปีนี้น้ำท่าจะน้อย
นายสุชาติ กล่าวเพิ่มเติมว่า สำหรับผลการเสี่ยงทายตุงในปีนี้ พบว่า ปลายตุงสูงจากพื้นดินมาก ซึ่งทำนายได้ว่าปีนี้น้ำจะน้อย จึงขอให้พี่น้องชาวบ้านเตรียมรับมือ ควรปรับแผนเพาะปลูก เลือกปลูกพืชที่ใช้น้ำน้อย และเป็นพืชอายุสั้น เก็บเกี่ยวผลผลิตได้เร็ว เพื่อลดความเสี่ยงจากปัญหาภัยแล้ง
พิธีเสี่ยงทายตุงยังคงเป็นมรดกภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ชาวบ้านห้วยโผใหม่ร่วมกันอนุรักษ์ไว้ เพื่อสะท้อนวิถีชีวิตที่ผูกพันกับธรรมชาติและการทำเกษตรกรรม
สุกัลยา / แม่ฮ่องสอน