เชียงราย-ติดตามเข้มคุณภาพน้ำ 4 แม่น้ำหลัก ย้ำผลตรวจน้ำดิบ-น้ำประปายังปลอดภัยตามเกณฑ์มาตรฐาน เร่งบูรณาการทุกหน่วยงานเฝ้าระวังสารหนูและโลหะหนักต่อเนื่อง

เชียงราย-ติดตามเข้มคุณภาพน้ำ 4 แม่น้ำหลัก ย้ำผลตรวจน้ำดิบ-น้ำประปายังปลอดภัยตามเกณฑ์มาตรฐาน เร่งบูรณาการทุกหน่วยงานเฝ้าระวังสารหนูและโลหะหนักต่อเนื่อง

เวลา 09.30 น. วันที่ 8 เมษายน 2569 ที่ห้องธรรมลังกา ชั้น 3 ศาลากลางจังหวัดเชียงราย นายชูชีพ พงษ์ไชย ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย เป็นประธานการประชุมคณะกรรมการติดตามและตรวจสอบคุณภาพน้ำ แม่น้ำกก แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก และ แม่น้ำโขง ครั้งที่ 3/2569 โดยมีนายประเสริฐ จิตต์พลีชีพ รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย พร้อมหัวหน้าส่วนราชการ หน่วยงานด้านสาธารณสุข สิ่งแวดล้อม และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเข้าร่วมประชุม เพื่อสรุปผลการตรวจคุณภาพน้ำและกำหนดแนวทางเฝ้าระวังต่อเนื่องในพื้นที่เสี่ยง

ที่ประชุมได้รับรายงานผลตรวจคุณภาพน้ำจากหลายหน่วยงาน โดยผลการตรวจน้ำผิวดินในแม่น้ำทั้ง 4 สาย ยังไม่พบค่าสารพิษหรือโลหะหนักเกินเกณฑ์เฝ้าระวังในระดับที่กระทบต่อการนำน้ำมาใช้ผลิตน้ำประปา แม้บางจุดยังต้องติดตามค่าการสะสมของสารหนูอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะพื้นที่ตอนล่างของลำน้ำและจุดรับน้ำดิบใกล้ชุมชน ซึ่งมีการเก็บตัวอย่างทั้งต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำทุกระยะเพื่อนำเข้าสู่ห้องปฏิบัติการตรวจวิเคราะห์

ด้าน การประปาส่วนภูมิภาค รายงานว่า น้ำดิบจากแม่น้ำกก แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก และแม่น้ำโขง ที่ใช้ผลิตน้ำประปาในพื้นที่จังหวัดเชียงราย ยังผ่านกระบวนการผลิตและควบคุมคุณภาพตามมาตรฐานกระทรวงสาธารณสุขและองค์การอนามัยโลก โดยค่าความขุ่น โลหะหนัก และสารปนเปื้อนหลักยังอยู่ในเกณฑ์ปลอดภัยสำหรับการอุปโภคบริโภค พร้อมย้ำว่าระบบผลิตน้ำประปามีการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำก่อนและหลังผลิตอย่างต่อเนื่องทุกวัน ส่วนประชาชนที่ต้องการดื่มน้ำโดยตรงควรใช้น้ำที่ผ่านการต้มสุกหรือผ่านระบบกรองมาตรฐานเพิ่มเติม

สำหรับระบบน้ำประปาหมู่บ้านในพื้นที่เสี่ยง โดยเฉพาะหมู่บ้านริมลำน้ำสายและริมแม่น้ำโขง มีการสุ่มตรวจคุณภาพน้ำจากถังพักน้ำและแหล่งน้ำต้นทุนอย่างต่อเนื่อง ผลตรวจล่าสุดยังไม่พบค่าผิดปกติ แต่ได้กำชับให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเฝ้าระวังเพิ่มขึ้นในช่วงฤดูแล้ง เนื่องจากระดับน้ำลดลงอาจทำให้ความเข้มข้นของสารบางชนิดเปลี่ยนแปลงได้

ขณะที่ องค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย รายงานการสนับสนุนงบประมาณและเครื่องมือเฝ้าระวังคุณภาพน้ำในระดับพื้นที่ โดยเตรียมจัดหาชุดตรวจเบื้องต้นให้ท้องถิ่นใช้ตรวจสอบน้ำในชุมชน พร้อมสนับสนุนการสื่อสารข้อมูลสู่ประชาชนผ่านองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โรงเรียน และเครือข่ายสุขภาพชุมชน เพื่อสร้างความเข้าใจเรื่องการใช้น้ำอย่างปลอดภัย และลดความวิตกกังวลของประชาชนในพื้นที่ริมแม่น้ำ

โครงการชลประทานเชียงราย รายงานการติดตามคุณภาพน้ำในระบบส่งน้ำเพื่อการเกษตร โดยเฉพาะคลองชลประทานและจุดรับน้ำจากแม่น้ำกกและแม่น้ำรวก ซึ่งยังไม่พบผลกระทบต่อการใช้น้ำเพื่อการเกษตร แต่มีการเพิ่มความถี่ในการตรวจน้ำในจุดรับน้ำสำคัญ รวมทั้งบริหารจัดการการระบายน้ำเพื่อรักษาคุณภาพน้ำต้นทุนในช่วงฤดูแล้งและลดความเสี่ยงต่อพื้นที่เกษตรริมฝั่งน้ำ

ส่วน สถานีพัฒนาที่ดินจังหวัดเชียงราย รายงานผลสำรวจดินริมฝั่งแม่น้ำในบางพื้นที่ พบว่ายังอยู่ระหว่างการเปรียบเทียบค่าพื้นฐานของโลหะหนักในดิน โดยเฉพาะพื้นที่เกษตรภายในระยะประมาณ 1,000 เมตรจากลำน้ำ ซึ่งบางพื้นที่อยู่ระหว่างศึกษาความเป็นไปได้ในการใช้พืชดูดซับโลหะหนัก เช่น พืชท้องถิ่นบางชนิดริมฝั่งน้ำ เพื่อลดการสะสมของสารปนเปื้อนในระยะยาว

ด้าน สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ หรือ สทนช. รายงานว่ามีการติดตามสถานการณ์คุณภาพน้ำในลุ่มน้ำโขงร่วมกับหน่วยงานส่วนกลางและประเทศเพื่อนบ้าน โดยเฉพาะประเด็นมลพิษข้ามแดน ซึ่งอยู่ระหว่างแลกเปลี่ยนข้อมูลผลตรวจและแนวทางบริหารจัดการร่วมกัน เพื่อรองรับกรณีพบค่าปนเปื้อนผิดปกติในอนาคต

ในที่ประชุมยังมีการหยิบยกผลวิจัยด้านสุขภาพจาก มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ที่พบสารหนูสะสมในตัวอย่างร่างกายประชาชนบางส่วน โดยเสนอให้จังหวัดวางระบบเฝ้าระวังสุขภาพระยะยาว ควบคู่กับการกำหนดมาตรฐานตรวจสอบโลหะหนักในน้ำ อาหาร และสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง พร้อมเน้นว่าการสื่อสารข้อมูลต้องชัดเจน โปร่งใส และให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการติดตามข้อมูลอย่างต่อเนื่อง

นายชูชีพกล่าวว่า จังหวัดเชียงรายจะเดินหน้าตรวจติดตามคุณภาพน้ำทุกเดือน พร้อมบูรณาการข้อมูลจากทุกหน่วยงานให้เป็นชุดเดียวกัน เพื่อสร้างความมั่นใจแก่ประชาชน โดยยืนยันว่าขณะนี้น้ำที่ใช้ผลิตน้ำประปายังอยู่ในเกณฑ์ปลอดภัย แต่การเฝ้าระวังต้องดำเนินอย่างต่อเนื่อง เพราะเรื่องคุณภาพน้ำเกี่ยวข้องโดยตรงกับสุขภาพและความเชื่อมั่นของประชาชนทั้งจังหวัด

วิโรจน์ วงศ์ใหญ่ จ.เชียงราย รายงาน