นราธิวาส – เกษตรกรบ้านบาเละ ตำบลแม่ดง อำเภอแว้ง พลิกโฉม “ตะไคร้” สวนครัวสู่พืชเศรษฐกิจหลัก สร้างรายได้ยั่งยืน

ในพื้นที่หมู่ที่ 6 บ้านบาเละ ตำบลแม่ดง อำเภอแว้ง จังหวัดนราธิวาส เกษตรกรในชุมชนได้ร่วมกันพลิกฟื้นวิถีการเกษตร จากการปลูก “ตะไคร้” เพียงพืชผักสวนครัวและรายได้เสริม สู่การยกระดับเป็นพืชเศรษฐกิจหลักที่ช่วยสร้างรายได้หล่อเลี้ยงครอบครัวได้อย่างมั่นคงและยั่งยืน
แต่เดิมชาวบ้านในตำบลแม่ดงยึดอาชีพทำสวนยางพาราเป็นหลัก และปลูกตะไคร้แซมในพื้นที่ว่างเพื่อสร้างรายได้เสริม แต่ด้วยสภาพอากาศในพื้นที่ตำบลแม่ดงที่มีฝนตกชุกเกือบตลอดทั้งปี ส่งผลให้ไม่สามารถกรีดยางพาราได้อย่างสม่ำเสมอ เกษตรกรจึงหันมาให้ความสำคัญกับการปลูกตะไคร้ซึ่งสืบทอดกันมากว่า 20 ปีอย่างจริงจัง จนกลายเป็นรายได้หลักที่ช่วยจุนเจือครอบครัวทดแทนรายได้จากยางพาราได้เป็นอย่างดีปัจจุบัน

ตำบลแม่ดงถือเป็นแหล่งปลูกตะไคร้ที่สำคัญและมีปริมาณมากที่สุดในอำเภอแว้ง โดยมีพื้นที่เพาะปลูกรวมประมาณ 500 ไร่ หรือคิดเป็นร้อยละ 80 ของพื้นที่เกษตรกรรม มีเกษตรกรผู้ปลูกกว่า 90 ครัวเรือน สำหรับสายพันธุ์ที่นิยมปลูกในหมู่ที่ 6 บ้านบาเละ ตำบลแม่ดง อำเภอแว้ง มี 4 สายพันธุ์ ได้แก่ ตะไคร้สายพันธุ์อินโดนีเซีย ตะไคร้พันธุ์บ้าน ตะไคร้พันธุ์เกษตร และตะไคร้สายพันธุ์น่องไก่ ซึ่งมีจุดเด่นคือดูแลรักษาง่าย สามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตได้ตลอดทั้งปี โดยมีระยะเวลาปลูกจนถึงเก็บเกี่ยวประมาณ 6-8 เดือน และสามารถปลูกชำในหลุมเดิมได้ทันทีโดยไม่ต้องไถพรวนหรือปรับหน้าดินใหม่ทุกครั้งหลังเก็บเกี่ยว

ในด้านการดูแลรักษา เกษตรกรจะเว้นระยะปลูกระหว่างกอประมาณ 50 เซนติเมตร เพื่อให้ใบขึ้นกอสวยงามและไม่เบียดติดกัน มีการใช้ปุ๋ยเคมี (ปุ๋ยยูเรีย และปุ๋ยสูตร 15-15-15) ปีละ 3 ครั้ง และหมั่นรดน้ำในช่วงหน้าแล้งเพื่อให้ดินชุ่มชื้นและดูดซึมปุ๋ยได้ดี โดยให้ผลผลิตในแต่ละรอบประมาณ 3,200 – 4,000 กิโลกรัมต่อไร่ ในแต่ละวันเกษตรกรจะเริ่มออกมาตัดตะไคร้ตั้งแต่เวลา 08.00 น. ถึง 11.00 น. ได้ผลผลิตเฉลี่ยวันละประมาณ 10 มัด (1 มัด มี 100 ต้น น้ำหนัก 4-7 กิโลกรัม) จำหน่ายส่งต่อให้จุดรวบรวมและพ่อค้าคนกลางในพื้นที่ซึ่งมีผู้รับซื้อราว 5 ราย ในราคาเฉลี่ยตลอดทั้งปีมัดละ 56 บาท สร้างรายได้เฉลี่ยวันละ 400-500 บาท ควบคู่ไปกับการปลูกขิงเสริมและการกรีดยางพารา ทั้งนี้ ราคาตะไคร้จะปรับขึ้นลงตามฤดูกาล โดยในช่วงฤดูแล้งที่ผลผลิตออกน้อย ราคาก็จะขยับสูงขึ้น ก่อนที่ผู้รับซื้อจะกระจายสินค้าสู่ตลาดในอำเภอสุไหงโก-ลก จังหวัดนราธิวาส รวมถึงส่งออกไปยังประเทศมาเลเซีย

นอกจากนี้ เกษตรกรยังได้รวมกลุ่มจัดตั้งเป็น “แปลงใหญ่สมุนไพรข่า-ตะไคร้ ตำบลแม่ดง” ซึ่งดำเนินการเข้าสู่ปีที่ 3 มีสมาชิกจำนวน 31 ราย โดยมีนางสาวรอซีลา อาแว นักวิชาการส่งเสริมการเกษตรชำนาญการ สำนักงานเกษตรอำเภอแว้ง เข้ามาส่งเสริมและวิเคราะห์ศักยภาพทั้ง 5 ด้านตามนโยบายกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้แก่ การลดต้นทุนการผลิต การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต การพัฒนาคุณภาพ การบริหารจัดการ และการเชื่อมโยงด้านการตลาด

นางสาวรอซีลา อาแว เปิดเผยเพิ่มเติมว่า จากการจัดเวทีวิเคราะห์ข้อมูลร่วมกับเกษตรกร พบว่าพื้นที่ยังประสบปัญหาขาดแคลนน้ำในช่วงหน้าแล้ง ซึ่งทางสำนักงานเกษตรอำเภอแว้งเตรียมเสนอเรื่องไปยังทางอำเภอเพื่อขอรับการสนับสนุนการสร้างฝายชะลอน้ำต่อไป ส่วนในปีนี้ได้มุ่งเน้นการยกระดับคุณภาพผลผลิตผ่านการส่งเสริมการทำเกษตรตามมาตรฐาน GAP (Good Agricultural Practices) ซึ่งปัจจุบันมีเกษตรกรในพื้นที่ได้รับการรับรองมาตรฐานตะไคร้ GAP แล้ว 15 ราย และตั้งเป้าหมายว่าจะผลักดันให้ผ่านการรับรองเพิ่มขึ้นอีก 15 รายภายในปีนี้ เพื่อมุ่งสู่การเป็นเกษตรนวัตกรรมที่สร้างความมั่นคงทางอาชีพและรายได้ที่ยั่งยืนให้แก่เกษตรกรไทยในพื้นที่อย่างแท้จริง
ข่าว.แวดาโอ๊ะ หะไร/อัสมา บินมะนุ จ.นราธิวาส
/////////////////////