แม่ฮ่องสอน-งดงามพลัง ‘บวร’! ส่องประเพณี“ปอยจ่าตี่” ก่อเจดีย์ทราย ชุมชนพหุวัฒนธรรมบ้านผาบ่อง

แม่ฮ่องสอน-งดงามพลัง ‘บวร’! ส่องประเพณี“ปอยจ่าตี่” ก่อเจดีย์ทราย ชุมชนพหุวัฒนธรรมบ้านผาบ่อง
​หากพูดถึง “ชุมชนไทใหญ่บ้านผาบ่อง” (หมู่ที่ 1 ต.ผาบ่อง อ.เมือง จ.แม่ฮ่องสอน) หลายคนคงนึกถึงแหล่งท่องเที่ยวเปี่ยมเสน่ห์ที่ผสานพหุวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ไทใหญ่ (คนไต) และปกาเกอะญอ เอาไว้ด้วยกันอย่างเรียบง่ายและสงบสุข โดยมีหลัก “บวร” (บ้าน-วัด-โรงเรียน/ราชการ) เป็นฟันเฟืองสำคัญในการขับเคลื่อนชุมชนและสร้างสรรค์นวัตกรรมการท่องเที่ยวจนเป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลาย
​ล่าสุด องค์การบริหารส่วนตำบลผาบ่อง นำโดย นายอมร ศรีตระกูล นายก อบต.ผาบ่อง ได้จับมือกับชุมชนไทใหญ่ทาวน์ โดย นายศตคุณ ศรีตระกูล กำนันตำบลผาบ่อง และ วัดผาบ่องใต้ โดย พระศิริยุทธ ฐิตญาโณ เจ้าอาวาส ร่วมกันสืบสานงานบุญใหญ่ประจำปีอย่าง “ประเพณีปอยจ่าตี่” หรือประเพณีก่อเจดีย์ทราย ณ วัดผาบ่องใต้ เพื่ออนุรักษ์ฟื้นฟูภูมิปัญญาท้องถิ่น “ทุงจ่ามไต” ให้คงอยู่คู่ชุมชนอย่างยั่งยืน
​ประเพณีปอยจ่าตี่จะจัดขึ้นเป็นพุทธบูชาถวายแด่พระพุทธเจ้าในช่วงวันวิสาขบูชาของทุกปี โดยมีกิจกรรมทางวัฒนธรรมที่น่าสนใจและหาชมได้ยาก โดย ชาวบ้านและผู้นำชุมชนจะร่วมกันนำทรายมาก่อเป็นองค์พระเจดีย์ ประดับตกแต่งด้วยดอกไม้ ธูปเทียน และ “ตุง” (ธง) อย่างวิจิตรบรรจง พร้อมทั้งจุดประทีปโคมไฟให้ความสว่างไสวสวยงามในยามค่ำคืน ยังมี พิธีทำบุญใหญ่ที่มีการทอดผ้าป่าสามัคคีจากคณะศรัทธาหมู่บ้านต่าง ๆ ร่วมฟังพระธรรมเทศนา และถวายเพลแด่พระภิกษุสามเณร ท่ามกลางบรรยากาศที่อิ่มเอมใจ ​นอกเหนือจากพิธีทางศาสนาแล้ว อีกหนึ่งไฮไลต์ที่สร้างความคึกคักให้กับงานคือ การแข่งขันจุดบั้งไฟตามประเพณีโบราณ ณ จุดชมวิวบ้านผาบ่อง ซึ่งมีบั้งไฟเข้าร่วมประชันกันกว่า 43 กระบอก โดยมี อบต.ผาบ่อง ร่วมมอบรางวัลเพื่อสร้างขวัญกำลังใจให้แก่ผู้สืบทอดภูมิปัญญานี้
​ความเชื่อจากบรรพบุรุษ สู่ความเป็นสิริมงคลของชุมชน​“ถ้าหากได้บูชาเจดีย์ทราย ถวายพระพุทธเจ้าแล้ว เคราะห์กรรมในรอบปีนี้ก็จะหมดไป และจะได้ความเป็นสิริมงคลสู่หมู่บ้าน ชุมชนสงบสุขร่มเย็น และประกอบการเกษตรก็ได้ผลดี อุดมสมบูรณ์เป็นอย่างยิ่ง”
​ความเชื่ออันดีงามนี้ไม่เพียงแต่ปัดเป่าทุกข์โศกตามความเชื่อของบรรพบุรุษไทใหญ่เท่านั้น แต่การร่วมแรงร่วมใจขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและพลังชุมชนในครั้งนี้ ยังเป็นการตอกย้ำถึงความสามัคคีอันเหนียวแน่น และสะท้อนให้เห็นว่า “บ้านผาบ่อง” คือต้นแบบของชุมชนพหุวัฒนธรรมที่พร้อมต้อนรับนักท่องเที่ยวด้วยรากเหง้าที่แข็งแกร่งและงดงามตลอดไป สุกัลยา / แม่ฮ่องสอน